ARCYDZIĘGIEL LITWOR

 

Opis arcydzięgla:

 

Arcydzięgiel litwor, inaczej nazywany dzięgiel litwor, angelica archangelica, to roślina rozłożysta o mocnym systemie korzeniowym. Jego wysokość dochodzi nawet do 2,5m. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jej kwiaty są drobne, zielonobiałe o miodowym zapachu, zebrane w kuliste baldachy. Jest to roślina dwuletnia, po kwitnieniu obumiera.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Występowanie i uprawa arcydzięgla:

 

Arcydzięgiel rośnie w Europie Środkowej i Północnej oraz w Azji. W Polsce możemy go spotkać w Sudetach i Karpatach.

 

Wymaga gleby głębokiej, żyznej, dostatecznie wilgotnej. Wymaga dużo przestrzeni w miejscu pół cienistym. Siejemy go zaraz po zbiorze nasion, tj. na przełomie lipca i sierpnia.

 

Właściwości arcydzięgla:

 

Substancje czynne: olejki eteryczne, furanokumaryny, flawonoidy.

Więcej o substancjach czynnych w ziołach.

 

Głównie korzenie arcydzięgla mają właściwości lecznicze. Arcydzięgiel pobudza apetyt, wzmaga trawienie, działa rozkurczowo, uspokajająco, wykrztuśnie, wspomagająco podczas rekonwalescencji. Zaleca się jego stosowanie w stanach wyczerpania nerwowego, w nadmiernej pobudliwości, w bezsenności, w bólach głowy, w osłabieniu i zaburzeniach wieku starczego oraz w zaburzeniach przewodu pokarmowego, np. złe trawienie, biegunki, zaparcia, a także schorzenia wątroby i pęcherzyka żółciowego.

 

Napar: jedną łyżeczkę korzenia arcydzięgla zalać  szklanką wrzącej wody, parzyć pod przykryciem około 20 minut. Pić po 1 filiżance letniego naparu 2 razy dziennie 30 minut przed jedzeniem przy braku łaknienia lub po posiłkach w nieprzyjemnym uczuciu pełności.

 

Likier (Benedyktynka): do 5dag suszonego dzięglu lub 0,25kg świeżo wykopanego, oczyszczonego i pokrojonego w kostkę korzenia, dodajemy startą skórkę z 5 pomarańczy, 4 strączki wyłuskanego kardamonu i laskę wanilii. Wszystko zalewamy mocną wódką i zostawiamy w ciemnym miejscu. Po miesiącu zlewamy, wyciskając korzenie. Następnie gotujemy syrop z 70dag cukru i 20dag syropu ziemniaczanego i do jeszcze gorącego wlewamy nalewkę. Po ostudzeniu zlewamy do butelek. Likier jest gotowy do spożycia po kilku miesiącach.

 

Uwagi: sok z korzenia dzięgla może spowodować pęcherze na skórze. Arcydzięgiel można też pomylić z silnie trującym barszczem sosnowskiego. Nie powinien być stosowany u osób z wrzodami żołądka, a także u dzieci poniżej 12 r.ż.

 

Korzeń arcydzięgla możemy kupić w aptece lub sklepie zielarskim. Jest również wykorzystywany jako składnik niektórych leków.

 

Zastosowanie arcydzięgla w kuchni:

 

Arcydzięgiel ma bardzo przyjemny zapach oraz intensywny, słodko-korzenny smak. W cukiernictwie najczęściej kandyzuje się łodygi skośnie pocięte i wykorzystuje się do dekorowania ciast i tortów. Z młodych łodyg i grubszych ogonków liściowych można sporządzić konfiturę. Liści można użyć przy smażeniu kwaśnych owoców. Nalewki i wyciągi z korzenia stosuje się w małych ilościach jako dodatek do kremów, tortów i napojów.

Świeże liście i łodyga służą jako przyprawa do sosów, zup i sałat. Wykorzystuje się je również do sporządzania wina ziołowego. Zbiór korzeni prowadzi się późną jesienią, w roku kwitnienia roślin. Smażone w cukrze młode pędy miały kiedyś zastosowanie do dekoracji tortów. Jest też składnikiem Maggi i niektórych likierów.

"Wszystkie łąki i pastwiska, wszystkie góry i pagórki są aptekami."

~Paracelsus

ZIELEPEDIA

arcydzięgiel, dzięgiel, litwor, zioła lecznicze

 

Zielepedia.pl to strona o ziołach. Ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastąpi konsultacji lekarskiej.

Kontakt: info@zielepedia.pl

Informacje o stronie