"Wszystkie łąki i pastwiska, wszystkie góry i pagórki są aptekami."

~Paracelsus

ZIELEPEDIA

Są różne szkoły, jedni mówią, że herbata jest zdrowa, ma wiele składników odżywczych, a inni twierdzą, że jest odwrotnie, picie jej może nam zaszkodzić.

 

W wielu krajach, min. Rosji, Chinach, Japonii czy Wielkiej Brytanii picie herbaty jest rytuałem, który wynika z wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie o dobroczynnym wpływie herbaty na organizm człowieka. Mówi się, że gorąca, mocna czarna herbata, wypijana po obfitym posiłku, bardzo dobrze wpływa na układ trawienny, dzięki czemu nie choruje się na żołądek.

 

W Polsce picie herbaty jest również bardzo popularne, chyba każdy z nas wypija przynajmniej 1 kubek herbaty dziennie. Jednak nie każdy zdaje sobie sprawę z jej właściwości. W Azji napar herbaciany uznawany jest za uzdrawiający, początkowo był stosowany jako lekarstwo ogólnie wzmacniające, pobudzające, usuwające zmęczenie i zaspokajające głód.

 

Herbata jest znana od wieków. W Chinach ma kilkaset nazw regionalnych, m.in. bajcza, tocza, chuacza, tunczi, junan. Z powtarzającego się „cza” Rosjanie przyjęli nazwę czaj, a od nich Bułgarzy, Czesi i Serbowie. Botaniczna nazwa herbaty to thea, która przyjęła się w Europie Zachodniej (tea). W Polsce natomiast nazwa herbata powstała z dwóch łacińskich wyrazów: herba thea – ziele herbaciane. W naszym kraju herbata przez bardzo długi czas była środkiem leczniczym sprzedawanym tylko i wyłącznie w aptekach.

 

Sam krzew herbaciany jest rośliną niezwykle silną. Bardzo dobrze rośnie na ubogich, kamienistych gruntach, dobrze znosi zarówno upały jak i kilkustopniowe mrozy. Krzew herbaciany owocuje nawet przez ponad sto lat.

 

Herbatę klasyfikujemy w zależności od obszaru, z którego pochodzi: chińska, indyjska, cejlońska, gruzińska.

Możemy również podzielić ją na czarną, zieloną, czerwoną i białą. Wszystkie te rodzaje otrzymujemy z tej samej rośliny, jednak różnią się one od siebie sposobem obróbki technologicznej świeżych liści.

Herbata czarna jest fermentowana, zielona niefermentowana, a pozostałe herbaty to formy pośrednie.

 

Skład naparu herbacianego:

  • Związki białkowe (16-25%) – wśród nich niemal wszystkie enzymy ważne w procesie przyswajania pokarmu przez organizm, a także 17 aminokwasów stanowiących o jego dużych właściwościach odżywczych.
  • Witaminy, szczególnie duże ilości witaminy C.
  • Kwasy organiczne, między innymi szczawiowy, cytrynowy, jabłkowy, bursztynowy i pirogronowy.
  • Związki garbnikowe – podstawowy to tanina.
  • Alkaloidy, z których najbardziej znaną jest kofeina, zwana w herbacie teiną (herbata zawiera 1-4% kofeiny, czyli więcej niż kawa, jednak ma ona działanie tonizujące – teina działa łagodniej i nie odkłada się organizmie, co wyklucza ryzyko zatrucia).
  • Olejki eteryczne, związki pektynowe, węglowodany i glikozydy.
  • Kwercetyna – przeciwutleniacz, który zmniejsza ryzyko choroby wieńcowej serca oraz nowotworów.

 

Herbata ma wiele właściwości prozdrowotnych, ale ma również swoje wady.

 

Mocny napar herbaciany reguluje pracę całego przewodu pokarmowego (ułatwia trawienie i przyswajanie pokarmów), działa bakteriobójczo, oczyszcza jelita z toksycznych złogów. Herbata sprzyja kumulowaniu się witaminy C w wątrobie, nerkach, nadnerczu i śledzionie.
 

Tanina zawarta w herbacie poprawia krążenie, może jednak zakłócić absorpcję żelaza, zwłaszcza jeżeli wypijemy ją po posiłku bogatym w żelazo. Może to prowadzić do anemii na tle niedoboru żelaza. Nie powinny jej pić małe dzieci. Tanina barwi również zęby.
 

Herbata zwiększa wydzielanie kwasów żołądkowych przez co może powodować podrażnienia. Powinny jej unikać osoby z chorobą wrzodową żołądka.

 

Herbata działa również lekko moczopędnie, pobudza do pracy płuca, a skórę do wydzielania potu. Jest zatem dobrym stymulatorem przemiany materii. Ułatwia krążenie krwi poprzez rozszerzanie naczyń krwionośnych, a tym samym wspomaga utrzymanie prawidłowego ciśnienia. Herbata usuwa zmęczenie komórek nerwowych, rozjaśnia umysł, zwiększa zdolność kojarzenia.

 

Jednak aby móc skorzystać z tych wszystkich dobroczynnych właściwości herbaty należy ją umieć zaparzać.

 

Zasady parzenia herbaty:

  • Woda – musi być zawsze świeża, zagotowana tylko jeden raz. Najlepiej aby była to woda miękka, z małą ilością składników mineralnych, szczególnie wapnia i magnezu. Aby taka się stała woda z naszych kranów trzeba ją odstawić na co najmniej jedną dobę, a następnie zagotować.
  • Naczynia – herbatę najlepiej pić z naczyń szklanych, porcelanowych czy fajansowych, nigdy zaś z metalowych.
  • Sposób parzenia – naczynie, w którym będziemy parzyć herbatę, najpierw przepłukujemy kilkukrotnie wrzącą wodą. Porcję suchej herbaty zalewamy wrzątkiem, początkowo tylko do połowy naczynia, szybko zamykamy i zakrywamy ściereczką. Po około 4 minutach dolewamy do pełna wrzątku i po mniej więcej 4 minutach rozlewamy napar do filiżanek.

 

Jeżeli parzenie przebiegło prawidłowo to na powierzchni naparu powinna pojawić się piana. Nie ściągamy tej piany, tylko mieszamy dość energicznie, aby przeniknęła do całego naparu.

 

Nigdy nie rozdzielamy herbaty na esencję i wrzątek. Herbatę należy przygotować od razu i pić ją świeżo zaparzoną. Napar herbaciany już po kilku godzinach traci swoje właściwości.

 

Herbata, mimo swych prozdrowotnych właściwości, nie jest jednak dobrym napojem do gaszenia pragnienia. Herbata pita w nadmiarze może powodować zbytnie obciążenie nerek, zwiększa bowiem wydalanie moczu, a tym samym powoduje wzrost pragnienia.

 

Lepsze zatem do gaszenia pragnienia będą herbaty ziołowe.

Czy czarna herbata jest zdrowa?

02 marca 2019

 

Zielepedia.pl to strona o ziołach. Ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastąpi konsultacji lekarskiej.

Kontakt: info@zielepedia.pl

Informacje o stronie