Zielepedia.pl to strona o ziołach. Ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastąpi konsultacji lekarskiej.

Kontakt: info@zielepedia.pl

Informacje o stronie

 

 

 

Opis mniszka:

 

Mniszek pospolity, mniszek lekarski, dmuchawiec, mlecz, mleczaj, męska stałość, Taraxacum officinale, to roślina o jaskrawożółtych kwiatach, które po przekwitnięciu pozostawiają owocki opatrzone puchem, łatwo odpadającym na wietrze lub po dmuchnięciu. Mniszek ma palowy korzeń, liście odziomkowe, podługowatolancetowate i brzegiem wcinane, ułożone w rozetę. Z jej środka wyrastają puste wewnątrz łodygi kwiatostanowe, u których szczytu pojawiają się pojedyncze koszyczki kwiatowe, złożone z ogromnej liczby kwiatów języczkowych. Po przekwitnięciu wiążą się w owoce typu niełupki, zwieńczone puszystymi „spadochronami”, dzięki którym mogą się rozsiewać przy pomocy wiatru na wielkich obszarach. W liściach, pędach, korzeniach i kwiatach występuje biały mleczny sok o gorzkim smaku.

Po przełamaniu łodygi wypływa z niej biały sok mleczny. Mniszek lekarski dorasta do 20 cm wysokości.

 

Występowanie i uprawa mniszka lekarskiego:

 

Mniszek występuje pospolicie na całym świecie. Rośnie na trawnikach, pod płotami, przy drogach, na miedzach, łąkach i pastwiskach. W uprawach jest traktowany jako chwast.

Mniszek jest rośliną wieloletnią. Kwitnie od kwietnia do sierpnia. Preferuje miejsca słoneczne.

Pod koniec lata i jesienią zbieramy korzenie z dużych roślin. Korzeń myjemy, odcinamy łodygę i suszymy w cieniu, w miejscach przewiewnych lub w pomieszczeniach zamkniętych, w podwyższonej temperaturze. Przechowujemy w suchym miejscu chroniąc przed molami. Młode liście zebrane wiosną mogą służyć do przyrządzania sałatek. Ziele zbieramy tuż przed kwitnieniem.

 

Właściwości mniszka lekarskiego:

 

Substancje czynne: korzeń zawiera głównie trójterpeny, garbniki, cukry, inulinę. W koszyczkach znajdują się flawonoidy, karotenoidy, olejek eteryczny. Liście zawierają węglowodany, witaminy A, C, z grupy B, saponiny. Korzeń dodatkowo zawiera taniny i sole potasu.

Więcej o substancjach czynnych w ziołach.

 

Mniszek działa żółciopędnie, moczopędnie i pobudzająco na trawienie. Stosuje się go w ogólnym osłabieniu, w zaburzeniach przewodu pokarmowego (złe trawienie, brak apetytu, wzdęcia) oraz w chorobach wątroby, kamicy żółciowej. Można także stosować napary z mniszka przy reumatyzmie i artretyzmie. Korzeń mniszka działa przeciwcukrzycowo, a ze świeżych koszyczków można przygotować syrop na kaszel.

Palony korzeń mniszka wykorzystuje się również jako namiastkę kawy.

 

Mniszek lekarski ma zastosowanie jako lek zwiększający wydzielanie żółci w chorobach wątroby i woreczka żółciowego. Podnosi także ilość wydzielanych soków trawiennych i zwiększa ilości produkowanego moczu. Mniszek lekarski pozytywnie działa na układ odpornościowy i przywraca prawidłowy skład krwi. Stosowany zewnętrznie przyśpiesza proces gojenia się uszkodzeń skóry, zwalcza kurzajki i brodawki. Do tego celu stosuje się okłady ze świeżych liści lub z białego soku wydzielanego przez nie w momencie złamania. Kwiaty stosuje się w trakcie leczenia przewlekłych nieżytów gardła i jamy ustnej. Zdrowotne właściwości mają wino z korzeni oraz kwiatów. Mają one właściwości odtruwające organizm, pobudzające układ pokarmowy i wątrobę oraz oczyszczają organizm podczas odchudzania i walki z otyłością. Podobne właściwości ma sok ze świeżych liści i korzeni, który możemy pozyskiwać wiosną. Sok może być utrwalany spirytusem i przechowywany w lodówce przez

dłuższy czas. Wiosną świeże liście są wykorzystywane do sałatek.

 

Odwar z korzeni: łyżkę korzeni mniszka zalewamy 2 szklankami letniej wody i gotujemy 20min. Pijemy po odcedzeniu 2 razy dziennie po szklance.

 

Sok ze świeżego ziela: 20dag ziela mniszka płuczemy przegotowaną wodą, trzemy na miazgę i wyciskamy sok. Pijemy 3 razy dziennie po kieliszku (ok. 50g).

 

Nalewka: dodając spirytus do soku możemy przedłużyć jego trwałość. Wtedy możemy przechowywać do przez zimę. 5 szklanek soku zalewamy 0,25l spirytusu, mieszamy i odstawiamy na tydzień. Następnie odcedzamy. Tak przygotowaną nalewkę pijemy 2 razy dziennie po łyżce na pół szklanki wody.

 

Syrop z kwiatów: zbieramy świeżo rozwinięte koszyczki do słoika, wyskubujemy z nich żółte kwiatki, przesypujemy warstwami cukru

i ugniatamy tak, by puściły nieco soku. W celu utrwalenia na wierzch wlewamy 50 g spirytusu, dosypujemy około półcentymetrową warstwę

cukru i odstawiamy w chłodne miejsce. 2—3 łyżeczki syropu zażywamy wolno przełykając przy nieżycie gardła, kaszlu i w początkach każdego

przeziębienia.

 

Zastosowanie mniszka lekarskiego w kuchni:

 

Korzeń mniszka lekarskiego po ugotowaniu jest stosowany tak jak inne warzywa korzeniowe do zup czy sałatek warzywnych. Liście pachną słodkawo, ale mają cierpki smak, którego można się pozbyć mocząc liście przez chwilę w ciepłej wodzie. Można je wykorzystywać do przygotowania sałatek warzywnych, jako nadzienie do pierogów lub składnik farszów. Koszyczki mniszka można zarumienić na maśle i dodać do zupy, zamarynować w occie, sporządzić z nich pyszną herbatkę czy syrop dodawany do herbaty, deserów czy mleka.

"Wszystkie łąki i pastwiska, wszystkie góry i pagórki są aptekami." ~Paracelsus

Mniszek pospolity